Univaf

YÖK Denkliği Nedir? YÖK Denkliği Olan Online Üniversiteler

Yurt dışındaki üniversitelerden alınan diplomalarının ülkemizdeki üniversitelerin verdiği diplomalarla eşdeğer olduğunun belirlenmesine YÖK denkliği denir. Öğrenciler yurt dışında ön lisans, lisans veya yüksek lisans eğitimi alabilirler. Yurt dışında eğitim alanlar diplomalarının ülkemizde geçerli olmasını isteyebilirler. Diplomasının ülkemizde geçerli olmasını isteyenler YÖK’ten denklik belgesi almalıdır. Denklik belgesi, denkliğinin belirlenmesi istenen diplomanın, ülkemizde hangi düzeyde ve alanda tanındığını göstermektedir. 

YÖK, yurt dışındaki yükseköğrenim sırasında alınan derslerin, içeriklerin ülkemizdeki aynı bölümün dersleri ve içerikleriyle uyumlu olmasını ister. Şayet yurt dışındaki yükseköğretim eğitiminde alınan dersler ve içerikler ülkemizde verilen eğitimle uyumlu ise denklik verilir. Uyumluluk olmaması durumunda eksik görülen derslerin ülkemizdeki üniversitelerden birinden alınması veya denklik sınavına girilmesi gerekir. Denklik sınavında 100 üzerinden 50 alınması durumunda diplomaya denklik verilir. 

Ülkelerdeki üniversitelerin dünya sıralamasını yapan kurumlar vardır. Dünya sıralaması yapan kurumlar arasında; QS World University Rankings, CWTS Leiden Ranking, Times Higher Education (THE), Academic Ranking of World Universities, World University Ranking, University Ranking by Academic Performance bulunur. Bu kurumların listelerinde ilk bine giren bütün üniversitelerden alınan diplomalar için YÖK denkliğine başvurulabilir. 

Uzaktan eğitimle alınan diplomaların örgün eğitimle alınanlardan bir farkı yoktur. Üniversitelerin online eğitim programları varsa YÖK denklik konusunda sorun çıkarmamaktadır. Makedonya’daki Uluslararası Vizyon Üniversite’si uzaktan eğitim vermektedir. Online eğitimde Türkçe eğitim seçeneği de bulunmaktadır. Ukrayna’daki Odessa Uluslararası Humanitarian Üniversitesi, online eğitim vermektedir. Verilen eğitim YÖK tarafından denklik konusunda kabul görmektedir. 

YÖK Denkliği Ne Demek?

YÖK denkliği, yurt dışında okunan üniversite bölümünün ülkemizdeki bölümle uygunluk sağlaması durumunda verilen belgedir. YÖK denklik belgesinin alınabilmesi için yurt dışında eğitim alınan üniversitenin YÖK tarafından tanınmış olması gerekiyor. YÖK tarafından tanınmış üniversiteler ve bölümler hakkında bilgi almak için YÖK kurumuna dilekçe gönderilebilir. YÖK 15 gün içinde dilekçelere cevap vermektedir. 

YÖK’ün yurt dışında tanıdığı üniversitelerden mezun olduktan sonra denklik için başvuru yapılması gerekir. Denklik başvurusunda belgelerin eksiksiz olması gerekir. Şayet belgeleri vekil ibraz edecekse vekilin noter tasdikli vekâletnamesinin olması gerekir. Belgeler elden teslim edilmektedir.  30 Temmuz 2019 tarihinde yapılan değişiklikle denklik için online başvuru imkanı verildi. Türk vatandaşı olanlar online olarak e-devlet üzerinden denklik için başvuru yapabilmektedir. Yabancı öğrenciler ise YÖK’ün internet sayfasından denkliğe başvurabilirler. 

Denklik başvurusu için sisteme yüklenen evraklarının esaslarının YÖK’e getirilmesi gerekiyor. YÖK, başvuru sahibine 15 iş günü içinde evrakların asıllarını getirmesi için randevu verir. Evrakların asılları getirilince kontrol edilir. Kontrollerin başlamasıyla denklik süreci başlatılmış olur. Belgelerin asılları görülünce görülmüştür damgası basılarak denklik başvuru süreci tamamlanır. Belgelerin asılları başvuru sahibinin kendisine veya noter onaylı vekiline verilir. YÖK denkliği başvuru evrakları;

  1. Denklik başvuru formu
  2. Mezuniyet belgesi, diploma
  3. Transkript
  4. Bütün belgelerin noter onaylı fotokopileri
  5. Kimlik fotokopisi

YÖK Hangi Ülkelere Denklik Veriyor?

Yurt dışından alınan diplomanın ülkemizde kullanılabilmesi için YÖK’ün denklik belgesi vererek onaylaması gerekir. YÖK’ün denklik vermediği akademik derecenin ülkemizde bir geçerliliği yoktur. Yapılan istatistiklere göre YÖK en fazla Amerika Birleşik Devletleri’nde ve Avrupa ülkelerindeki üniversitelere vermektedir. Denklik verilen ilk 10 ülkeden 9’u Amerika ve Avrupa ülkeleridir. 

Lisans diplomalarına verilen denklikte ilk 4 ülkeyi Ukrayna, Azerbaycan, Bulgaristan ve Suriye oluşturmaktadır Yüksek lisans diplomalarına en çok denklik verilen ülkeler; Fransa, ABD, İngiltere ve Almanya’dır. Denkliğin en fazla verildiği ülkeler kadar denklik verilen bölümler de merak edilmektedir. YÖK’ün en fazla denklik belgesi verdiği bölümler; İnşaat Mühendisliği, Tıp, Eczacılık, Mimarlık ve İlahiyat bulunmaktadır. 

YÖK’ün denklik belgesi olmadan ülkemizde kanuni olarak yapılamayan meslekler vardır. Yani bu mesleklerin eğitimlerini aldıysanız mutlaka YÖK’ten denklik belgesi almalısınız. Denklik belgesi alınmadığında bu meslekleri yapmak yasal olarak sorundur. YÖK denkliği istenen bölümler şunlardır; Hukuk, Tıp, Eczacılık, Mimarlık ve İnşaat Mühendisliği’dir. Bu bölümlerde okuyarak kamuda çalışmak isteyenlerin denklik belgesi alması tavsiye edilir. 

YÖK’ün denkliğinden muaf olan bölümler vardır. Bu bölümler daha çok özel sektörü ilgilendiren bölümlerdir. Özel sektörde denklikten çok elemanın verimliliğine dikkat edildiğinden denklik sorun olarak görülmez.  YÖK denkliğinden muaf olan bölümler; Yazılım, Uçak, Elektrik-Elektronik, Makine, Gemi, Bilgisayar, Nükleer mühendislikleri, Kaptanlık, Pilotluk, Mütercim Tercümanlık, İşletme, Havacılık ve Uzay Bilimleri.

YÖK’ten denklik kabulü alabilmenin farklı yöntemleri bulunmaktadır. YÖK denklik kabulü almanın yöntemleri;

  • Dünyadaki üniversitelerin dünya genelinde kabul gören sıralamasını yapan kurumlar vardır. Şayet yurt dışında eğitim alınan üniversite bu kurumların yaptığı sıralamada ilk bin içinde ise denklik belgesi için başvuru yapılabilir. Sıralamayı yapan kurumlar her yıl internet sayfalarında üniversitelerin listesini yayınlamaktadır: Kurumların sayfalarındaki listelere bakılabilir. Veya üniversitenin bu listede olup olmadığı YÖK’e müracaat edilerek de öğrenilebilir.
  •  
  • Şayet eğitim alınan üniversite ilk bin içinde değilse alınan dersler ve içeriklerine göre YÖK denklik farklı yöntemler sunacaktır.  Başvurunun incelenmesi sonucunda kişinin YDS sınavına veya bölüme bağlı olarak SYBS ( Seviye ve Yeterlilik Belirleme Sistemi) sınavına girilmesini isteyebilir. Gerekli görülmesi durumunda başvurucudan ülkemizdeki bir üniversiteden bölümün eksik görülen kredilerini tamamlaması istenebilir. SYBS sınavlarına girilmesi, diplomayı inceleyen kurulun diplomaya şüpheli veya yetersiz görmesi durumunda istenir. YÖK resmi web sitesinde SYBS sınavı tarihlerini ilan etmektedir. Öğretmenlik, tıp, mimarlık, diş hekimliği, eczacılık gibi alanlarda okuyanlar web sitesini takip ederek belirlenen tarihlerdeki SYBS sınavına girmeliler. SYBS sınavları, başvurucunun okuduğu bölüme hakimiyetini artırmak için yapılmaktadır. 
  •  
  • Yurt dışında ilk bin içindeki üniversitelerde okumayan öğrencilerin denklik alabilmeleri için bazı ön koşulları yerine getirmeleri gerekmektedir. Denklik için yerine getirilmesi gereken ön koşullar şöyle listelenmektedir:
  •  
  •  A- Tıp okuyacaklar için denklik ön koşulu; Yurt dışındaki üniversitede tıp okumak için birinci sınıfa başlandığı yıl ÖSYM tarafından düzenlenen üniversite sınavına girilmelidir. Sınavda ilk 40 bin içinde yer alarak tıp doktorluğu bölümüne girmeye hak kazanmış olunmalıdır.
  •  
  •  B- Diş hekimliği okuyacaklar; Yurt dışındaki eğitimin birinci yılına başlanacağı yıl ÖSYM tarafından hazırlanan sınavda ilk 80 binin içine girmek gerekiyor.
  •  
  •  C- Eczacılık okuyacaklar; Eğitimin başlayacağı ilk yılda girilecek ÖSYM üniversiteye giriş sınavında ilk 100 bin içine yer alınmalıdır.
  •  
  •  D- Hukuk okuyacaklar; ÖSYM üniversiteye giriş sınavına girilerek Hukuk alanındaki sıralamada ilk 100 bin içine girilmelidir.
  •  
  •  E- Mimarlık okuyacaklar; ÖSYM üniversiteye giriş sınavına girilerek Mimarlık alanındaki sıralamada ilk 200 binin içine girilmelidir.
  •  
  •  F- Mühendislik okuyacaklar; ÖSYM üniversiteye giriş sınavına girilerek Mühendislik alanındaki sıralamada ilk 240 bin içinde yer alınmalıdır. 

YÖK Denklik Nasıl Öğrenilir?

Yüksek öğrenimini yurt dışında almak isteyen öğrencileri YÖK’ün denklik verdiği üniversitelerin hangileri olduğunu merak etmektedir. YÖK’ün öğrencinin seçtiği üniversiteyi tanıyıp tanımadığı e-devlet üzerinden öğrenilir. E-devlet sistemindeki Okul Tanıma Sorgulama sayfasından sorgulama yapılması yeterlidir. 

Avrupa’ da Hangi Üniversitelerin YÖK Denkliği vardır?

YÖK denklik işlemleri konusunda son derece hassas davranmaktadır. YÖK’ün denklik işlemlerindeki tavrı Bologna Anlaşması ve Avrupa Birliği süreciyle birlikte ilerlemiş ve değişmiştir. Bologna Anlaşması ve Avrupa Birliği süreci, denklik konusunda önemli gelişmelerin oluşmasını sağlamıştır. Avrupa Birliği süreciyle birlikte Avrupa Birliği’ne üye olan ülkelerden alınan akademik diplomaların denkliğinde bir sorun kalmamıştır. Avrupa Birliğine üye olmadığı halde Bologna Anlaşması’nda bulunan Ukrayna ve Rusya gibi ülkelerden alınan diplomaların denkliği konusunda bir engel bulunmamaktadır. Avrupa Birliği üyesi veya Bologna Anlaşması kapsamında bulunan ülkelerde okuyanlar denklik konusunda büyük engellerle karşılaşmamaktadır. 

ÖSYM – KÖK aracılığıyla yerleşilen üniversiteler vardır. Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nda bu üniversiteler belirtilmektedir. Azerbaycan, Moldova, Bosna Hersek, Makedonya ve Gürcistan’daki üniversitelere ÖSYM – KÖK aracılığıyla yerleşmiş olan öğrenciler gerekli belgelerle başvurduklarında denklikleri hemen verilmektedir.  

 

Uzaktan Eğitim ile alakalı merak ettiğiniz ne varsa bu yazıda.