Univaf

Pareto ilkesi nedir? Pareto, pek çok olayda etkilerin yüzde 80’nin etkenlerin yüzde 20’sinden kaynaklandığını belirten bir ilkedir. Pareto ilkesi, az nedenin veya kişinin önemli olduğunu göstermektedir. Çoğunluk sonucun az nedenden etkilendiğini de göstermektedir. İş ve üretim alanındaki sorunların %80’nin nedeninin sadece %20’sine bağlandığı sonucuna ulaşılır. 

İtalyalı ekonomist Vilfredo Pareto, İtalya’daki arazilerin yüzde 80’lik kısmının, nüfusun yüzde 20’lik kesimine ait olduğunu gözlemlemiştir. Pareto’nun ilkeyi daha iyi anlamasını kendi bahçesindeki bezelyeler sağlamıştır. Bezelyelerin yüzde 20’sinin sebzelerin yüzde 80’nini ürettiğini fark etmiştir. Ekonomiste ilkeyi servet dağılımına ve ekonomiye uyarlama fikri bu olayla gelişmiştir. Vilfredo Pareto, ulusla servete dair teorisini açıklayan ilkeyi Cours d’Economie Politique adlı eserinde yayınlamıştır. 

Amerikalı iş yönetim düşünürü Joseph Juran, 1937’de Pareto’nun teorisini yayınlamasının üzerinden 40 yıl geçtikten sonra keşfetmiştir. Pareto ilkesi adını teoriye Juran vermiştir. Pareto ilkesi, ilk 20.yüzyılın başlarında İtalya serveti dağılımını açıklamak için kullanılmıştır. Zamanla diğer ülkeler, araştırmaları inceleyerek benzer dağılımların olduğunu tespit etmişlerdir.

Pareto İlkesinin Bilimsel Temeli

Pareto ilkesinin bilimsel bir temeli bulunmaktadır. Pareto ilkesinin bilimsel temeli, istatistikteki güç yasaları kavramına dayanmaktadır. Bir nicelikteki değişiklik diğer nicelikte üst bir değişikliğe neden olur. Yani bir nicelik diğerinin kuvvetiyle doğru oradan değişir temeliyle bağlantılıdır.  

Pareto İlkesi Nasıl Kullanılır?

Pareto ilkesi, hayattaki dengesizlikleri anlayabilmemize yardımcı olan bir metafor olarak bilinmektedir. Yaşamdaki pek çok etkinin sadece %20’lik kısmının gerçekten önemli olduğunu ifade etmektedir. Pareto, sorunların ve problemlerin ana nedenlerini bilmeye yardımcı olmaktadır 

Her insan zaman zaman sınırlı imkanlar nedeniyle sıkıntı yaşar. İmkansızlar için uğraşmak yerine pareto yaklaşımı kullanılarak önemli işler üzerinde yoğunlaşmayı öğretir. Pareto ilkesi kullanılmazsa sınırsız sayıdaki yapılacak listesinin yükü altında ezilme ihtimali yükselir. 

Pareto Kuralı Niçin Gereklidir?

Pareto kuralı, sorunların altında yatan nedenleri tespit etmek ve nedenleri listelemek için oldukça işlevseldir. Sorunların oranlarını, önem derecelerini belirlemek ve sonuca göre çalışmaları yönlendirebilmek için Pareto ilkesi gereklidir. Bir işletmeci, ilke sayesinde gelirinin %80’lik kısmının müşterilerin %20’lik kısmından elde edildiğini bilir. Böylece işletmeci gelirinin önemli bir kısmını sağladığı %20’lik kısmı daha fazla memnun etme çalışmaları yapabilir. 

Verimlilik İçin Pareto İlkesi Neden Önemlidir?

Pareto ilkesi, hayatın çok önemli alanlarına uygulanabilmektedir. 80- 20 kuralını bilmek işletmelerin ve kurumların verimliliğini artırmaya yardımcı olur. Kural hayata geçirilerek, az çalışmayla daha fazla kazanma veya daha fazla işi halletme imkanı sunar. 

Pareto Analizi Nedir?

Pareto analizi, karar vermede kullanılan istatistik bir tekniktir. Genel etkiyi oluşturan sınırlı sayıdaki eylemin seçimini sağlayan bir istatistiktir. Pareto ilkesi, % 80 – %20 kuralı olarak da bilinmektedir. İlke, bir işin yüzde 20’si yapıldığında %80’lik bir etkinin oluşabileceği fikrini kullanır. Mesela ürün kalitesini geliştirmedeki problemlerin önemli bir bölümü (%80), az sayıdaki (%20) temel nedenlerden kaynaklanır. 

Pareto Analizi Nasıl Yapılır?

Pareto analizi aşamalar şeklinde yapılır. Pareto analiz aşamaları şöyledir;

  • Bir dikey çubuk grafiği çizilerek nedenler grafikte X eksenine yerleştirilir. Oluşumun sayısı Y eksenine koyulur. 
  • Grafik nedenlerin önemine göre azalacak şekilde düzenlenmelidir. En yüksek sayıya sahip olan neden ilk sıraya yerleştirilir. 
  • Her bir neden için yükseksek düşüğe doğru azalan kümülatif sayısı hesaplanır.
  • Azalan düzende, her nedenin kümülatif sayınının yüzdesi hesaplanır. Hesaplama, tek neden sayısını toplam neden sayısına bölüp 100’le çarpılarak yapılır. 
  • Y ekseninde %100’den başlayarak hesaplanan yüzdelerden azalan %10’luk artışlara odaklanılır.
  • Nedenlerin kümülatif sayım yüzdesi X ekseninde çizilir.
  • Eğri noktalar birleştirilerek oluşturulur.
  • %80 noktasında Y ekseninde X eksenine doğru bir paralel çizgi çizilir. X ekseni eğrisiyle kesiştiği nokrada çizgi bırakılır. X ekseninde bulunan nokta, sol taraftaki önemli nedenleri, sağdaki daha az önemli nedenlerden önemsiz çok sayıdaki nedenleri birbirinden ayırır. 

Pareto İlkesi Daha Üretken Olmanıza Nasıl Yardımcı Olabilir?

Neyin daha önemli olduğunu anlayarak hayatta daha üretken olabilmek için pareto ilkesi kesinlikle kullanılmalıdır. Mesela, yöneticiler çok daha fazla sonuç veren veya daha önemli olan sorumlulukları belirleyerek diğerlerinin yüklerini çekmek zorunda kalmaz. Daha az görev ve sorumlulukla ilgilenmek yöneticinin üretkenliğini artırır. 

Serbest çalışanlar, daha fazla iş veren müşterilerle daha fazla ilgilenmeye ve işlerinde daha hassas olmaya özen gösterir. 

Yazarlar, daha fazla insana ulaşmak için yapacağı araştırmalar sonucunda önerilen konular üzerinden en çok insanla alakalı olan konuları tercih etmelidir. Böylece daha yüksek okunma oranı elde edilir.

Hayatta daha başarılı ve üretken olabilmek için mutlaka pareto ilkesi dikkate alınmalıdır. Oranlar 80- 20 olmayabilir. Ancak büyük yüzdeliğe genellikle az nedenlerin sorumlu olduğu unutulmamalıdır. 

80-20 Kuralının Kullanımı

80 -20 kuralı, farklı alanlardaki problemleri ele almak için kullanılmaktadır. Mesela, bir işletme satışlarının %80’lik yüksek oranını %20 oranındaki müşterilerine yapıyorsa o müşterilerine odaklanmalıdır. Bir fabrikada üretimin büyük çoğunluğu büyük ölçüde az orandaki çalışanlara dayanıyorsa, fabrika yöneticileri az orandaki çalışanlara cömertçe davranmalıdır. Yapılan bu davranış, çalışanları elde tutarak fabrikanın daha üretken olmasına yardımcı olacaktır. 

80 – 20 kuralı aslında pek çok alanda uygulanmaktadır. Fakat bazı işletmeler bunu yanlış uygulamaktadır. Mesela bir sorun için bulunan çözümler, sadece durumların %80’nine uyduğundan kurala uyulduğu zannedilir. Bu zan yanlış bir olgudur. Çünkü 80 – 20 kuralı kaynakların %20’sini gerektirmelidir. 80 – 20 kuralını kanıtlayan ya da çürüten çok az sayıda bilimsel analiz vardır. Sayısal olarak doğru olması uygulamada geçerli olduğunu desteklemektedir.

80-20 Kuralını Kullanmanın Avantajları Nelerdir?

80 -20 kuralının hayatta aktif olarak kullanılması, kullananlara çeşitli avantajlar sağlayacaktır. 80 – 20 kuralının sağlayacağı avantajlar;

  • Büyük sorunların nerede ve neden kaynaklandığını gösterir. Nedenlerin işletmenin ilerlemesini nasıl sınırlandırdığını gösterir.
  • Sorunların hepsine değil büyük oranda nedenlere sebep olan sorunların %20’lik kısmına odaklanmak gerekir. Yüksek orandaki getiriler için çok ve büyük sorunlarla uğraşmak yerine birkaç nedenle uğraşmak yeterli olacaktır. 

Pareto İlkesini Hangi Endüstriler Kullanır?

Pareto ilkesi, nerdeyse her sektördeki işletmeler kullanabilmektedir. Müşteri hizmetleri, ürün üretimine dayalı işletmeler 80 -20 kuralını daha fazla kullanmaktadır. Bu tür işletmelerin kullanması daha az enerjiyle daha yüksek başarı elde etmelerine yardımcı olmaktadır. Pareto ilkesi, proje yönetimi, insan kaynakları alanlarında da uygulanabilir. 

İlginizi Çekebilir : GTD Nedir?

Pareto İlkesini Çalışan Olarak Kullanmak

Zaman yönetimi araçlarından biri olan Pareto ilkesi, sadece yöneticiler ya da CEO’lar için değildir. Kişiler, çalışanlar kendileri için de kullanabilirler. Terfi almak veya yaptığı işinde daha iyi ve başarı olmak isteyenler için ideal bir seçenektir. Pareto ilkesini kullanan çalışanlar şu ipuçlarına dikkat etmelidir;

  • Çalışanların bazıları yöneticilerin kendilerine görev vermesini beklemez. 80 – 20 kuralıyla neyin işe yaradığını bulur ve çözümler sunar. Çalışanlar ellerini kaldırıp fırsat istemedikçe her yönetici göremeyebilir. İşte bu noktada çalışanların günlük görevlerinin neler olduğunu belirlemek ve ona odaklanmasında 80 – 20 ilkesi kullanılır. Kuralı kullanmak çalışanların daha az eforla daha iyi işler başarmasını sağlayacağından ekipte daha gözde olmasına yardımcı olur. 
  • Çalışanlar günlük işlerinde harika sonuçlar vermeyen çok işle uğraşıyor olabilir. Pareto ilkesi kullanıldığında zaman kaybı yaşatmayacak işlerle daha önemli işler başarılabilir. 
  • Çalışanın kariyerinde yükselmesinde pareto ilkesi son derece etkilidir. Pareto ilkesi kullanılarak geçmiş yıllardaki başarılı işlerin oranı çıkarılabilir. Şirketin büyümesine yardımcı olan %80’lik bütün işlerin listesi çıkarılabilir. Yapılan bu işlem, maaş veya terfi görüşmesinde işe yarayacaktır. İşletmenin başarı sergilemesinde etkili olan %20’lik dilimde olduğunu ispatlaması çalışanın vazgeçilmezler arasında yerini almasını sağlayacaktır. 

İlginizi Çekebilir : https://www.univaf.com/tr/eisenhower-matrisi-nedir-kimler-uygulamali/

Pareto İlkesinin Geleceği

Pareto ilkesindeki en önemli gelişmelerden biri, işletmelerde kullanılan SaaS yazılımının yükselişiyle gerçekleştir. SaaS şirketler, müşterilerle kurulan güçlü ilişkilere daha fazla güvenmektedir. Pareto ilkesi işte bu noktada devreye girmektedir. Pareto ilkesi kullanılarak müşterilerin en fazla hangi desteğe ihtiyaç duydukları belirlenir. Müşterilerin hangisinin daha fazla gelir sağladığı 80- 20 ilkesiyle ortaya çıkarılır. 

Pareto ilkesi, CRM ile yani müşteri ilişkileri yönetimi yazılımıyla eşleştirilmektedir. CRM yazılımı, pareto ilkesinin tenik yönüyle birlikte kullanıldığında bütün veriler daha kolay anlamlandırılır. CRM verileri pareto ilkesi sayesinde işletmeler için daha fazla değer kazanmasını sağlayan hesapları bulunabilir. 

Pareto ilkesinin çeşitli dezavantajları ve kusurlarının olduğu doğrudur. Ancak hali hazırda stratejik planlama konusunda en faydalı ilke olduğu da bir gerçektir. Pareto ilkesi, işletmelerin pazarlama ve satış hedeflerini gerçekleştirmesi için gerekli olan en sağlam temelleri oluşturur. İlkenin anlaşılması, öncelik verilmesi gereken görevleri, zamanın daha etkili kullanılmasını belirlemeye yardımcı olur. İş insanları, pareto ilkesini kullanarak projeleri önem sırasına göre sıralar. Hedeflerini oluşturmasına ve düzenlemesine yardımcı olur. Hedeflerin belirlenmesi ve düzenlenmesiyle kaynak tahsisi daha uygun şekilde gerçekleştirilir. 80 – 20 kuralıyla en çok dikkat gerektiren projeler daha kolay belirlenir. 

Bir önceki makalemiz Meslek Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir? Konu hakkında bilgi almak için ziyaret etmeyi unutmayınız.

Pareto Diyagramı Nedir?

Pareto diyagramı, pareto grafiğidir. Pareto diyagramı veya grafiği, değerlerin sol taraftan sağa doğru azaldığını göreli frekans sırasına göre dizildiği dikey bir çubuk şeklindeki grafiktir.